5128 Regeringscommissaris Inzake Huisvesting Familieleden van Geïnterneerde Belgische Militairen, 1915

In onze collectie bevinden zich de archieven van de gemeenten Elburg, Epe, Ermelo, Harderwijk, Hattem, Heerde, Nunspeet en Oldebroek. De stukken gaan terug tot 1231. Ook kun je via dit venster zoeken in andere archieven die bij ons beheerd worden of overgedragen zijn, zoals kerkelijke archieven, het archief van je sportvereniging of bedrijfsarchieven zoals dat van de Veluvine verffabriek.

Let op: Momenteel is zoeken inde archieven van Epe, Hattem en Heerde nog niet beschikbaar via deze zoektoegang. Wil je zoeken in deze toegangen? Klik dan hier.

5128 Regeringscommissaris Inzake Huisvesting Familieleden van Geïnterneerde Belgische Militairen, 1915

Mijn Studiezaal

Favoriet of een notitie maken

Stel een vraag of plaats een opmerking op de tijdlijn

Reageren

Stuur een reactie naar Noord-Veluws Archief

Delen

Doorsturen per email

Printen

Duurzaam webadres

Inleiding

In 1915 ontstond er een noodtoestand onder de vrouwen en kinderen van Belgische militairen, die hier waren geïnterneerd. Op een bevolking van 1072 kwamen en nog eens ruim 1500 Belgische vreemdelingen bij. Aan 90 Belgische officieren met hun gezinnen, was een woning in de stad verhuurd. Een vijftien tal lege woningen werden verhuurd aan vrouwen en kinderen van geïnterneerden beneden de rang van officier. Voor de rest was men aangewezen op inwoning en huur van kamers. Omdat vraag en aanbod zo ver uiteen lagen, vroegen mensen, die eigenlijk geen kamer wilden verhuren een hoger bedrag om zich het ongerief te getroosten. Ook werden ruimten verhuurd, die daar voor totaal ongeschikt waren zoals schuren en zolderkamers die dan afgeschut werden met een gordijn of bordkarton.

Op 6 augustus werd burgemeester M..J. Kempers aangesteld als regeringscommissaris om te zorgen voor de bouw en exploitatie van een 40 a 60 noodwoningen voor deze uitgewekenen. Bij brief van 10 augustus moest de burgemeester zijn plannen al op een laag pitje zetten, vanwege een Belgische commissie die voor hetzelfde doel haar werk deed. Toch werd door de Raad der gemeente het Doelenterrein afgestaan voor woningbouw en een badinrichting en even later een terrein voor onderwijs genaamd “De Bleek”. Er komt ook weer een nieuwe machtiging voor de woningbouw. Maar op 30 oktober blijkt dat het militair gezag de plannen van de burgemeester annex regeringscommissaris doorkruist. Met ingang van 8 november wordt de burgemeester eervol ontslagen als regeringscommissaris alhoewel er allerlei plannen liggen en er belangrijke voorraden zijn aangeschaft om tot woningbouw te komen. Nog moeilijker wordt de situatie als van militaire zijde (commissie Tuijl van Onnen) wordt aangegeven in plaats woningen, een barak te bouwen voor 120 vrouwen. Al met al gaf deze concurrentiestrijd tussen gemeente en militair gezag geen extra woningen, zoals dit ook verwoord wordt in een brief van 10 december, “Er gebeurt evenwel voorloopig niets, zooals ik (burg. Kempers) gevreesd en voorspeld heb”.
Uiteindelijk zijn "Heidekamp" en "Leopoldsdorp" gesticht voor de gezinshereniging. Hiervan zijn de stukken te vinden in het gemeentearchief omdat men "Heidekamp" in eerste instantie gesitueerd had achter het interneringskamp en daardoor eigenlijk niet meer bereikbaar om naar Harderwijk te gaan.

In correspondentie komt een lijst van 25 dossiers voor, vermoedelijk is enkel dit dossier bewaard gebleven, vermeld als briefwisseling met Binnenlandse Zaken. Met het doornemen van het archief is dit ook als een bundel laten bestaan. Het leest zich dan ook gemakkelijk door als een verhaal.

laatste wijziging 23-07-2025

3 beschreven archiefstukken