Na 200 jaar weer boven water en nu te zien in Boerderijmuseum

Het Noord-Veluws Archief (NoVA) presenteert de tentoonstelling 1825, de vergeten ramp in Boerderijmuseum ‘De Bovenstreek’ in Oldebroek.
Deze tentoonstelling biedt een unieke blik in een vrijwel vergeten hoofdstuk uit de Nederlandse geschiedenis: de grote watersnood van februari 1825, die delen van de Noordwest-Veluwe, Overijssel, Friesland, Groningen en Noord-Duitsland verwoestte. De tentoonstelling is geopend op 23 september.
De originele oorkonde voor Frans Gunnink. De ingelijste oorkonde is nog altijd in het bezit van de familie Gunnink.

Een ramp die Nederland veranderde

In februari 1825 zorgde een verwoestende noordwesterstorm, gecombineerd met een springvloed, voor dijkdoorbraken en massale overstromingen langs de Veluwse Zuiderzeekust. Het zeewater drong diep het land binnen en verwoestte huizen, boerderijen en levens. Tussen Nunspeet en Ermelo bleef de schade beperkt, maar in Harderwijk kon je met een schuit door de straten varen. De gemeenten Elburg, Oldebroek en de voormalig gemeente Doornspijk werden zwaar getroffen. De impact op de gemeenschappen was enorm.

Deze ramp is echter grotendeels uit ons collectieve geheugen verdwenen. De tentoonstelling 1825, de vergeten ramp brengt deze vergeten geschiedenis opnieuw onder de aandacht. Een bezoek aan deze unieke expositie dompelt je onder in de verhalen van ooggetuigen. Deze ooggetuigenverslagen zijn gereconstrueerd op basis van de archieven die zijn opgenomen in de collectie van het Noord-Veluws Archief. NoVA bewaart veel archieven die verhalen over de ramp en haar gevolgen. 

De tentoonstelling 1825, de vergeten ramp brengt deze vergeten geschiedenis opnieuw onder de aandacht

Na 200 jaar weer boven water

Tijdens een lezing van de Kamper historicus Theo van Mierlo over de watersnood van 1825 eerder dit jaar bleek Daan Gunnink, een nazaat van Frans Gunnink in de zaal te zitten. Gunnink vertelde Theo dat de familie nog een originele oorkonde bezat, waarin zijn voorouder werd beloond voor zijn heldendaden. Deze Frans Gunnink was de grootvader van de gelijknamige mede-oprichter van Kanis & Gunnink. De ‘held’ Frans Gunnink was kort na 1825 verhuisd van Wezep naar Kampen, waar de familie Gunnink nog altijd woont. Dat deze oorkonde bestond was bekend bij het Noord-Veluws Archief. In de collectie van NoVA bevinden zich enkele kladversies van oorkonden die na de ramp zijn uitgereikt. Op één ervan is de naam van Frans Gunnink doorgestreept. Nu zijn beide versies herenigd en samen te bewonderen in de tentoonstelling ‘1825, de vergeten ramp’ in het Boerderijmuseum. “We zijn heel blij dat we de oorkonde van de familie Gunnink korte tijd mogen vertonen in de tentoonstelling. Niet alleen is het prachtig dat deze oorkonde na 200 jaar nog steeds in de familie is, maar het laat ook de waarde van historische documenten zien” zegt Mariëlle Bos van het Noord-Veluws Archief.

Foto van Frans Gunnink (1788 - 1878). Wagenmaker te Wezep en vanaf 1827 woonachtig in Kampen. Hij is afgebeeld in zwarte jas met een stok in de linkerhand. Hij heeft een hoge hoed op en bakkebaarden.
Foto van Frans Gunnink (1788 – 1878). Wagenmaker te Wezep en vanaf 1827 woonachtig in Kampen. Foto: Familie Gunnink.

Samenwerking en ondersteuning

De reizende tentoonstelling 1825, de vergeten ramp is onderdeel van een groot project met diverse activiteiten. Meer informatie over de andere activiteiten binnen dit project vind je op www.noordveluwsarchief.nl.  

Dit project wordt mede mogelijk gemaakt door:

  • Provincie Gelderland
  • Waterschap Vallei en Veluwe
  • Stichting Vicarieën Elburg

De tentoonstelling is te bezoeken van 23 september tot en met 1 november in het Boerderijmuseum. Voor meer informatie over openingstijden van het museum kun je terecht op www.boerderijmuseum.nl.

Meer informatie
Deel dit artikel:
Nieuws
Een prentbriefkaart in zwart wit. Links staan huizen en link op de voorgrond staan drie kindjes. Rechts staat een huis met daarvoor een rij bomen.

Weldoeners, wezen en welzijn

Lang voordat sociale wetten bestonden, zorgden gulle Harderwijkers ervoor dat arme kinderen naar het weeshuis of de kleuterschool konden.

Woonwagens in Oldebroek

Met hun huis en inboedel trokken ze rond op zoek naar werk. Hoe verging het woonwagenbewoners in Oldebroek?

Zwart/wit foto met achter de tafel vier vrouwen staand. Rechts voor de tafel staan twee mannen.

Vindingrijkheid bij voedselschaarste

Grassoep? Dat klink niet zo lekker, maar toch publiceerde de Harderwijker Courant dit recept in 1917.

Een zwart/wit foto met op de achtergrond poserende mannen en op de voorgrond poserende kinderen op het land.

Kinderen aan het werk

In de negentiende eeuw werkten kinderen lange dagen in fabrieken. Hoe veranderde dat?

Hoogleraren Harderwijk onder de loep

De Gelderse Academie en NoVA maken biografieën hoogleraren van de Universiteit van Harderwijk voor iedereen toegankelijk.

Zwart wit foto met van links naar rechts een groep mensen achter een slagboom.

De Tolweg Nunspeet-Elspeet

We kennen allemaal de Franse peage, maar ooit kende ook Nederland volop tolwegen.

Een prentbriefkaart van een kerk die aan de rechterkant staat Daarnaast staan twee bomen. Als titel staat: Oldenbroek. Het is een zwart/wit plaatje

Zorg voor Gerrit

Hoe werd de zorg voor een blinde man geregeld in de zeventiende eeuw?

Een zwart/wit foto met twee gebouwen. Links een kerk en rechts voormalige universiteit.. Met op de voorgrond een boom.

Heineken in Harderwijk

Heerlijk Helder Heineken, wie kent de in Amsterdam gevestigde bierbrouwer niet?! Sporen van de bekende familie zijn ook terug te vinden op de Noord-Veluwe!

Een vrouw draaiend aan een wiel van een gele stellingkast.

Biebaanwinsten laatste kwartaal 2025

Onze nieuwste boektitels van het laatste kwartaal van 2025!

Meer nieuws