‘1825’ in top 10 Gelderse Roos Prijs

Ons project ‘1825, de vergeten ramp’ zit in de top 10 van projecten die kans maken op de Gelderse Roos Prijs 2026. ‘1825, de vergeten ramp’ is samen met negen andere projecten geselecteerd uit 48 inzendingen. 

Deze prijs wordt elke twee jaar uitgereikt door Erfgoed Gelderland. Het thema van deze editie is ‘verborgen verhalen’. Dat is precies wat het Noord-Veluws Archief met ‘1825, de vergeten ramp’ wilde bereiken: het vertellen van de vergeten verhalen van de ooggetuigen die deze ramp hebben meegemaakt.  

Dat is precies wat het Noord-Veluws Archief met ‘1825, de vergeten ramp’ wilde bereiken: het vertellen van de vergeten verhalen van de ooggetuigen die deze ramp hebben meegemaakt.

Vergeten gebeurtenis komt tot leven

Met het project ‘1825, de vergeten ramp’ bracht het Noord-Veluws Archief een ingrijpende, maar grotendeels vergeten gebeurtenis uit de Gelderse geschiedenis opnieuw tot leven.  In de nacht van 3 op 4 februari 1825 zorgde een zware noordwesterstorm in combinatie met springtij voor een verwoestende watersnood langs de Zuiderzeekust. Ook de Noordwest-Veluwe werd hard getroffen: dorpen liepen onder, dijken bezweken en tientallen inwoners kwamen om het leven. Ondanks de enorme maatschappelijke impact raakte deze ramp al snel overschaduwd door latere nationale gebeurtenissen en verdween zij uit het collectieve geheugen. In 2025, precies tweehonderd jaar later, grepen wij dit momentum aan om deze geschiedenis opnieuw zichtbaar én voelbaar te maken. 

Eibert Schuurman redt Hannisje Niederwets in de theatervoorstelling '1825, de vergeten ramp'
Eibert Schuurman redt Hannisje Niederwets in de theatervoorstelling ‘1825, de vergeten ramp’

Verbinding tussen erfgoed en landschap

Het project verbindt erfgoed, landschap en publieksbeleving in een samenhangend en veelzijdig programma. Centraal stond een reizende tentoonstelling, te zien in vijf musea in de regio. Met originele archiefstukken, persoonlijke verhalen en aandacht voor lokale context werd inzichtelijk gemaakt hoe de ramp het leven van mensen, het landschap en de samenleving blijvend veranderde. Musea voegden een eigen invalshoek toe, wat herhaalbezoek stimuleerde en het verhaal verdiept heeft. 

Daarnaast zijn primaire bronnen duurzaam ontsloten. Het archief van de Commissie Zeevloed 1825–1828 is volledig gedigitaliseerd en publiek toegankelijk gemaakt. Zo is deze kwetsbare collectie veiliggesteld en blijvend beschikbaar voor onderzoekers, inwoners en geïnteresseerden, ook na afloop van het projectjaar. 
Het project trad nadrukkelijk buiten de archiefmuren. Met fietsroutes werden deelnemers letterlijk langs de nog zichtbare sporen van de ramp in het landschap geleid. Hierdoor ontstond een directe verbinding tussen het historische verhaal en het huidige landschap. Lezingen en wetenschappelijke publicaties zorgden voor verdieping en bereikten zowel een regionaal als landelijk publiek. Het absolute klapstuk was het theaterstuk, opgevoerd op een unieke locatie in het voormalige rampgebied. Drie voorstellingen werden gespeeld voor een uitverkochte tent. Het verhaal werd verteld op de plek waar de ramp zich daadwerkelijk voltrok, voor een publiek dat zich via afkomst, woonomgeving of historische interesse sterk verbonden voelt met dit verleden. Dat dit zo breed werd gedragen, maakt ons bijzonder trots.
  

Krachtige regionale samenwerking

‘1825, de vergeten ramp’ is een krachtig voorbeeld van regionale samenwerking tussen archief, musea, historische verenigingen, vrijwilligers, gemeenten en culturele partners. Het project bereikte een breed publiek van 10 tot 99 jaar, stimuleerde erfgoedtoerisme en vergrootte het bewustzijn van het belang van archieven voor het begrijpen van onze leefomgeving. Daarmee levert het een blijvende bijdrage aan de zichtbaarheid, kwaliteit en betekenis van het Gelderse erfgoed.

De Gelderse Roos Prijs

Collega’s Mirjan en Rudolf gaan op 31 maart pitchen voor de jury van de Gelderse Roos Prijs. Na afloop van die dag maakt de jury de top 3 bekend. De prijs wordt op 22 mei uitgereikt.  

Meer informatie
  • Lees meer over de Gelderse Roos Prijs op de website van Erfgoed Gelderland

Deel dit artikel:
Nieuws
Een gedeelte van een stuk met daarop Vrijheid, Gelijkheid en Broederschap

Een democratisch probeersel

Het voorzichtige begin van democratie liet gewone burgers voor het eerst stemmen, maar was wankel, beperkt en ver van het huidige stemrecht.

Een prentbriefkaart in zwart wit. Links staan huizen en link op de voorgrond staan drie kindjes. Rechts staat een huis met daarvoor een rij bomen.

Weldoeners, wezen en welzijn

Lang voordat sociale wetten bestonden, zorgden gulle Harderwijkers ervoor dat arme kinderen naar het weeshuis of de kleuterschool konden.

Woonwagens in Oldebroek

Met hun huis en inboedel trokken ze rond op zoek naar werk. Hoe verging het woonwagenbewoners in Oldebroek?

Zwart/wit foto met achter de tafel vier vrouwen staand. Rechts voor de tafel staan twee mannen.

Vindingrijkheid bij voedselschaarste

Grassoep? Dat klink niet zo lekker, maar toch publiceerde de Harderwijker Courant dit recept in 1917.

Een zwart/wit foto met op de achtergrond poserende mannen en op de voorgrond poserende kinderen op het land.

Kinderen aan het werk

In de negentiende eeuw werkten kinderen lange dagen in fabrieken. Hoe veranderde dat?

Hoogleraren Harderwijk onder de loep

De Gelderse Academie en NoVA maken biografieën hoogleraren van de Universiteit van Harderwijk voor iedereen toegankelijk.

Zwart wit foto met van links naar rechts een groep mensen achter een slagboom.

De Tolweg Nunspeet-Elspeet

We kennen allemaal de Franse peage, maar ooit kende ook Nederland volop tolwegen.

Een prentbriefkaart van een kerk die aan de rechterkant staat Daarnaast staan twee bomen. Als titel staat: Oldenbroek. Het is een zwart/wit plaatje

Zorg voor Gerrit

Hoe werd de zorg voor een blinde man geregeld in de zeventiende eeuw?

Een zwart/wit foto met twee gebouwen. Links een kerk en rechts voormalige universiteit.. Met op de voorgrond een boom.

Heineken in Harderwijk

Heerlijk Helder Heineken, wie kent de in Amsterdam gevestigde bierbrouwer niet?! Sporen van de bekende familie zijn ook terug te vinden op de Noord-Veluwe!

Meer nieuws