We gebruiken cookies om ervoor te zorgen dat we u de beste ervaring op onze website bieden.
Toren met een nieuw gezicht
Het is een bekend gezicht in Nunspeet, de spitse toren van de Dorpskerk die boven het dorp uitsteekt. Met bijzondere gelegenheden zoals Dodenherdenking en Bevrijdingsdag wappert de vlag er en op de ochtend van Koningsdag spelen zelfs enkele koperblazers de reveille vanaf de kerktoren. Toch had het maar weinig gescheeld of dit prominente gebouw had er heel anders uitgezien.
In SuperNoVA kijken we naar een archiefstuk uit onze collectie. Ben je benieuwd naar de archieven die het Noord-Veluws Archief beheert? Kijk dan eens verder op www.noordveluwsarchief.nl!
Dat heeft alles te maken met de brand van 1855, die een groot deel van het centrum van Nunspeet verwoeste. Op 6 juni van dat jaar ontstond er brand in de stal van de Roskam, de herberg tegenover de kerk. De brand, die rond negen uur ’s ochtends begon, breidde zich razendsnel uit. Niet alleen de herberg, maar ook de kerk en zo’n veertig huizen werden verwoest. Een aanzienlijk aantal gezinnen was hun hele inboedel kwijt en waren feitelijk dakloos. De brand had grote impact op het dorp, wat in 1855 nog een stuk minder inwoners had dan nu. Gelukkig is nergens iets terug te vinden over gewonden of doden.
De dorpskerk leed grote schade. Het 12de-eeuwse kerkgebouw brandde tot de grond toe af. Omstreeks 11 uur stortte de torenspits in. De grote klokken waren door de hitte samengesmolten tot een grote klomp metaal. Het blussen van de brand kwam traag op gang. Er waren wel enkele waterpompen in de buurt, maar die konden niet allemaal gebruikt worden, omdat de meeste tussen de brandende huizen stonden. De enige pomp die wel gebruikt kon worden kon niet genoeg water leveren om echt een verschil te maken. Uiteindelijk kwam, zo’n vijf uur na het ontstaan van de brand, een brandspuit uit Elburg om een einde te maken aan het vuur.
Een lastig vraagstuk bleek het herbouwen van de torenspits.
Inventarisatie en inzameling
Al snel werden er op allerlei manieren acties op touw gezet om geld in te zamelen. Er werd een collecte gehouden op de Veluwe om de beoogde ƒ29.000 bijeen te krijgen en kerken deden een beroep op het liefdadigheidsgevoel van hun leden. Er werden nauwkeurige lijsten opgesteld van het geleden verlies en de benodigdheden om de boel weer op te bouwen. Onderzocht werd welke materialen nog bruikbaar waren en wat er nieuw moest worden aangeschaft.
Schetsen voor een nieuwe spits
Een lastig vraagstuk bleek het herbouwen van de torenspits.De toren exact zo bouwen als hij eruit had gezien bleek te duur. De ontwerper zag twee opties om dit probleem op te lossen; “1. Verlaging der spits, 2. Minder kwaliteit der materieel.” Voor beide overwegingen maakte hij een ontwerp en een begeleidende begroting. Later maakte de ontwerper nog een derde schets waarvan het onderhoud dermate gering zou zijn dat er op die manier geld kon worden bespaard. De derde schets is dan ook de meest simpele.
De keuze viel uiteindelijk op optie drie, maar de oplettende kijker zal opmerken dat dit ontwerp er toch nog anders uitziet dan de huidige torenspits. Blijkbaar is het ontwerp in een later stadium toch nog aangepast. Helaas zijn daar geen tekeningen van bewaard gebleven.
Terug in volle glorie
Tegenwoordig steekt de torenspits weer fier boven het Nunspeetse centrum uit. Hoewel op de plek van de Roskam al eeuwenlang een herberg was gevestigd prijkt op hun muur het jaartal 1855, wat doet herinneren aan de brand. Op de plek waar ooit herberg en bierbrouwerij de Vos was gevestigd is sinds kort een muurschildering te zien van de verwoestende brand.
