Na 200 jaar weer boven water en nu te zien in Boerderijmuseum

Het Noord-Veluws Archief (NoVA) presenteert de tentoonstelling 1825, de vergeten ramp in Boerderijmuseum ‘De Bovenstreek’ in Oldebroek.
Deze tentoonstelling biedt een unieke blik in een vrijwel vergeten hoofdstuk uit de Nederlandse geschiedenis: de grote watersnood van februari 1825, die delen van de Noordwest-Veluwe, Overijssel, Friesland, Groningen en Noord-Duitsland verwoestte. De tentoonstelling is geopend op 23 september.

De originele oorkonde voor Frans Gunnink. De ingelijste oorkonde is nog altijd in het bezit van de familie Gunnink.

Een ramp die Nederland veranderde

In februari 1825 zorgde een verwoestende noordwesterstorm, gecombineerd met een springvloed, voor dijkdoorbraken en massale overstromingen langs de Veluwse Zuiderzeekust. Het zeewater drong diep het land binnen en verwoestte huizen, boerderijen en levens. Tussen Nunspeet en Ermelo bleef de schade beperkt, maar in Harderwijk kon je met een schuit door de straten varen. De gemeenten Elburg, Oldebroek en de voormalig gemeente Doornspijk werden zwaar getroffen. De impact op de gemeenschappen was enorm.

Deze ramp is echter grotendeels uit ons collectieve geheugen verdwenen. De tentoonstelling 1825, de vergeten ramp brengt deze vergeten geschiedenis opnieuw onder de aandacht. Een bezoek aan deze unieke expositie dompelt je onder in de verhalen van ooggetuigen. Deze ooggetuigenverslagen zijn gereconstrueerd op basis van de archieven die zijn opgenomen in de collectie van het Noord-Veluws Archief. NoVA bewaart veel archieven die verhalen over de ramp en haar gevolgen.

De tentoonstelling 1825, de vergeten ramp brengt deze vergeten geschiedenis opnieuw onder de aandacht

Na 200 jaar weer boven water

Tijdens een lezing van de Kamper historicus Theo van Mierlo over de watersnood van 1825 eerder dit jaar bleek Daan Gunnink, een nazaat van Frans Gunnink in de zaal te zitten. Gunnink vertelde Theo dat de familie nog een originele oorkonde bezat, waarin zijn voorouder werd beloond voor zijn heldendaden. Deze Frans Gunnink was de grootvader van de gelijknamige mede-oprichter van Kanis & Gunnink. De ‘held’ Frans Gunnink was kort na 1825 verhuisd van Wezep naar Kampen, waar de familie Gunnink nog altijd woont. Dat deze oorkonde bestond was bekend bij het Noord-Veluws Archief. In de collectie van NoVA bevinden zich enkele kladversies van oorkonden die na de ramp zijn uitgereikt. Op één ervan is de naam van Frans Gunnink doorgestreept. Nu zijn beide versies herenigd en samen te bewonderen in de tentoonstelling ‘1825, de vergeten ramp’ in het Boerderijmuseum. “We zijn heel blij dat we de oorkonde van de familie Gunnink korte tijd mogen vertonen in de tentoonstelling. Niet alleen is het prachtig dat deze oorkonde na 200 jaar nog steeds in de familie is, maar het laat ook de waarde van historische documenten zien” zegt Mariëlle Bos van het Noord-Veluws Archief.

Foto van Frans Gunnink (1788 - 1878). Wagenmaker te Wezep en vanaf 1827 woonachtig in Kampen. Hij is afgebeeld in zwarte jas met een stok in de linkerhand. Hij heeft een hoge hoed op en bakkebaarden. — Foto van Frans Gunnink (1788 – 1878). Wagenmaker te Wezep en vanaf 1827 woonachtig in Kampen. Foto: Familie Gunnink.

Samenwerking en ondersteuning

De reizende tentoonstelling 1825, de vergeten ramp is onderdeel van een groot project met diverse activiteiten. Meer informatie over de andere activiteiten binnen dit project vind je op www.noordveluwsarchief.nl.

Dit project wordt mede mogelijk gemaakt door:

Provincie Gelderland
Waterschap Vallei en Veluwe
Stichting Vicarieën Elburg

De tentoonstelling is te bezoeken van 23 september tot en met 1 november in het Boerderijmuseum. Voor meer informatie over openingstijden van het museum kun je terecht op www.boerderijmuseum.nl.