Ermelo & Nunspeet: een knipperlichtrelatie

Ermelo en Nunspeet zijn als twee zuurtjes die aan elkaar vastgeplakt zijn door het hete zonlicht. “En van elkaar zeiden ze: “Bah, wat smaakt dat vies”, schrijft de auteur van het boekje “Een kort verhaal over de lange geschiedenis van Ermelo”.

Een kleurenfoto met aan de linkerkantde vlag van Ermelo gele strepen boven en onder. in het midden blauw met een witte pauw. Links staat een man achter een zwarte spreektafel.

In SuperNoVA kijken we naar een archiefstuk uit onze collectie. Ben je benieuwd naar de archieven die het Noord-Veluws Archief beheert? Kijk dan eens verder op www.noordveluwsarchief.nl!

Voor bezoekers van de studiezalen en geïnteresseerde e-mailers is het nog wel eens lastig om te bepalen of een bepaald archiefstuk nu in Ermelo of Nunspeet te vinden is.

Niet zo gek eigenlijk, door de eeuwen heen is er nogal eens geschoven met de gemeentegrenzen. In de elfde eeuw vormden Ermelo en Nunspeet met Harderwijk één kerkdorp. Later scheidde Harderwijk zich af en gingen Ermelo en Nunspeet samen verder. Tot de Franse bezetting eind achttiende eeuw”. Onder de Franse leiding werden de dorpen gescheiden in twee mairies. Als de Fransen weer zijn weggejaagd besluiten de nieuwe Nederlandse machten om de oude situatie te herstellen en de dorpen samen te voegen. Tot 1972, het moment dat Ermelo en Nunspeet officieel twee losse gemeentes worden.

Een knipperlichtrelatie als deze veroorzaakt wel eens verwarring.

Een knipperlichtrelatie als deze veroorzaakt wel eens verwarring. Veel archiefstukken die over Nunspeet gaan zijn te vinden in het archief wat de naam “Gemeentebestuur Ermelo” draagt. En andersom liggen er diverse bronnen waar ook Ermeloërs in voorkomen in het depot in Nunspeet.

Kinderlijk eenvoudig

In 1972 scheidden de twee dorpen van elkaar en wordt Nunspeet een eigen, zelfstandige gemeente. Ermelo kreeg een eigen gemeentehuis, want die van de voormalige gemeente Ermelo stond in Nunspeet. Beide gemeenten krijgen een eigen vlag en een eigen wapen. Ter gelegenheid van deze verandering wordt er een boekje uitgegeven, gericht op schoolkinderen. Een kort verhaal over de lange geschiedenis van Ermelo, van H. van der Wel. In dit boekje wordt met gevatte beeldspraak en cartoonachtige afbeeldingen de geschiedenis van Ermelo op een begrijpelijke, iet wat humoristische manier verteld.

Afbeelding 1. Een kort verhaal over de lange geschiedenis van Ermelo, H. van der Wel.

“Voortdurende twistpunten”

De verhouding tussen Ermelo en Nunspeet wordt beschreven als een geschiedenis met voortdurende twistpunten. Dat Ermelo toe was aan het vormen van een eigen gemeente was ook niet heel vreemd. Het gemeentehuis stond al jaren in Nunspeet, wat betekende dat inwoners van Ermelo voor een bezoek af moesten reizen naar het andere dorp, wat in een tijd vóór auto’s zo’n 3,5 uur lopen was. Even leek het nog een optie te zijn dat Ermelo bij het tussenliggende Harderwijk gevoegd zou worden, maar actiegroep “Ermelo zelfstandig” stak daar een stokje voor.

Zelf het boekje lezen?

Zelf het boekje lezen? Dat kan in de studiezaal in Ermelo of Nunspeet. “Een kort verhaal over de lange geschiedenis van Ermelo”, van H. van der Wel (Ermelo: J42, Nunspeet Jer15). Reserveer vooraf je bezoek.

En voor toekomstige vragen en bezoeken over de archieven van Nunspeet en Ermelo: alle archieven over de gemeente Nunspeet zijn te vinden in Nunspeet. De archieven van gemeente Ermelo van tot 1972 bevinden zich eveneens daar. De archieven vanaf 1972 bevinden zich in Ermelo.